Miro Romano Dživipen – muzyczny weekend romskiej młodzieży z krajów Grupy Wyszehradzkiej
W dniach 20–23 listopada 2026 roku w Pałacu w Jabłonnie spotkają się młodzi Romowie i Romki z Polski, Czech, Słowacji i Węgier. W ramach projektu „Miro Romano Dživipen (Moje romskie dziedzictwo)” będą wspólnie odkrywać bogactwo romskiej kultury muzycznej, poznawać tradycje swoich społeczności i tworzyć nowe interpretacje pieśni, które przywiozą ze swoich krajów. Efektem spotkania będzie wspólny pokaz muzyczny oraz film przygotowany z aktywnym udziałem młodzieży.
Projekt wyrasta z kilkuletniej współpracy Fundacji Dom Kultury z organizacjami działającymi na rzecz społeczności romskich w krajach Grupy Wyszehradzkiej. Za nami trzy edycje Summer Workshop Camp, podczas których młodzi ludzie poznawali się, rozmawiali o swojej kulturze, uczestniczyli w warsztatach artystycznych i edukacyjnych. Z tych spotkań narodziły się przyjaźnie, które dzięki internetowi trwają nadal, niezależnie od granic i odległości.
Tym razem w centrum naszych działań znajdzie się muzyka – jeden z najważniejszych elementów romskiego dziedzictwa, przekazywany z pokolenia na pokolenie, a jednocześnie nieustannie rozwijany i reinterpretowany.
Choć społeczności romskie w Europie Środkowej mają wspólne korzenie, ich tradycje muzyczne, języki i doświadczenia są bardzo różnorodne. Wpływały na nie historie poszczególnych krajów, lokalne kultury i losy rodzin. Chcemy, żeby młodzi uczestnicy mogli sami odkrywać te podobieństwa i różnice, rozmawiać o nich i doświadczać ich podczas wspólnej pracy artystycznej.
Muzyka, którą przywozimy ze sobą
Każda z czterech grup partnerskich przygotuje własne warsztaty, prezentując pieśni, melodie, rytmy i tradycje muzyczne swojej społeczności. Będzie śpiew, gra na instrumentach, taniec i wspólne jam session.
Nie planujemy jednak wyłącznie prezentacji przygotowanych wcześniej utworów. Zależy nam przede wszystkim na spotkaniu różnych muzycznych doświadczeń, wzajemnym uczeniu się i wspólnym tworzeniu. Tradycyjne pieśni mogą zyskać nowe aranżacje, a znane melodie spotkać się ze współczesnymi formami ekspresji muzycznej, bliskimi młodemu pokoleniu.
Uczestnicy będą nie tylko odbiorcami warsztatów, ale także ich współtwórcami. Każda grupa wniesie do programu własną wiedzę, umiejętności i pomysły.
Perła Krystyna Markowska – wspólne poszukiwania muzyczne
Sobotnie, całodniowe warsztaty muzyczne poprowadzi Perła Krystyna Markowska – romska pieśniarka, artystka i działaczka społeczna, liderka zespołu Perła i Bracia, od lat zaangażowana w pielęgnowanie i popularyzowanie romskiego dziedzictwa muzycznego. Towarzyszyć jej będzie gitarzysta Michał Markowski.
Punktem wyjścia do pracy będzie materiał przygotowany przez uczestników z czterech krajów. Wspólnie będą poszukiwać podobieństw w pieśniach, melodiach, rytmach i sposobach interpretacji, nie tracąc przy tym z oczu różnic, które stanowią o bogactwie romskiej kultury.
Pod kierunkiem Perły młodzi ludzie spróbują połączyć przywiezione ze sobą tradycje z własnymi pomysłami i współczesnymi inspiracjami. Celem będzie przygotowanie wspólnego pokazu muzycznego, w którym znajdzie się miejsce zarówno dla tradycyjnych pieśni i tańców, jak i ich nowych interpretacji.
Nie wiemy jeszcze, jaki będzie ostateczny kształt tego wydarzenia. I właśnie na tym nam zależy – żeby powstało ono podczas spotkania, z pomysłów i twórczej współpracy samych uczestników.
Od muzyki do obrazu – warsztaty Delfina Łakatosza
Drugim ważnym elementem programu będą warsztaty filmowe prowadzone przez Delfina Łakatosza, romskiego muzyka, filmowca i edukatora, od lat współpracującego z młodzieżą przy projektach artystycznych i edukacyjnych.
Delfin będzie towarzyszył uczestnikom z kamerą przez cały Music Weekend, dokumentując warsztaty, próby, rozmowy, wspólne działania i nieformalne spotkania.
Jednocześnie młodzież weźmie udział w procesie tworzenia filmu – od pierwszego pomysłu, przez opracowanie koncepcji, planowanie ujęć i nagrania, po poznanie zasad montażu i pracy nad ostateczną formą materiału.
Podczas niedzielnych warsztatów uczestnicy wykorzystają muzykę przygotowaną wspólnie poprzedniego dnia. Będą zastanawiać się, jak opowiedzieć o niej obrazem, jak pokazać własną kulturę i doświadczenia oraz co sami chcą przekazać odbiorcom.
Powstanie film muzyczny łączący dokumentację spotkania z twórczością uczestników. Chcemy, żeby młodzi Romowie i Romki mieli rzeczywisty wpływ na jego treść i formę, a ich własna perspektywa była najważniejszym elementem opowieści.
Program
Music Weekend rozpocznie się w piątek, 20 listopada, przyjazdem uczestników do Jabłonny. Pierwszy wieczór poświęcimy integracji – zabawom i działaniom przygotowanym przez poszczególne grupy partnerskie.
Sobota będzie dniem intensywnej pracy muzycznej, a niedziela – warsztatów filmowych i nagrań. W poniedziałek uczestnicy podsumują wspólne doświadczenia i wrócą do swoich krajów.
Z wcześniejszych projektów wiemy, że takie spotkania przynoszą rezultaty, których nie da się w pełni zaplanować. Powstaje niezwykła synergia: uczestnicy inspirują się nawzajem, odkrywają wspólne zainteresowania, porównują doświadczenia życia w różnych krajach i nawiązują relacje, które często trwają przez lata.
Ważne jest dla nas również to, że młodzi Romowie mogą rozmawiać o swojej tożsamości i kulturze własnym głosem, bez stereotypów i narzuconych z zewnątrz interpretacji. Mogą zobaczyć, jak wiele łączy ich z rówieśnikami z innych krajów, ale też poznać różnorodność romskich społeczności, ich tradycji i współczesnego życia.
Nasi partnerzy
Projekt realizujemy wspólnie z organizacjami, z którymi od lat rozwijamy współpracę międzynarodową:
W Music Weekend weźmie udział 20 młodych Romów i Romek oraz 8 edukatorów i opiekunów z czterech krajów Grupy Wyszehradzkiej.
Spotkanie odbędzie się w Pałacu w Jabłonnie, w dniach 20–23 listopada 2026 roku.
Projekt „Miro Romano Dživipen (My Romani Heritage) – Music Weekend for Roma Youth from the V4 Countries” realizuje Fundacja Dom Kultury we współpracy z partnerami z Czech, Słowacji i Węgier dzięki wsparciu finansowemu International Visegrad Fund.
The project is co-financed by the Governments of Czechia, Hungary, Poland and Slovakia through Visegrad Grants from International Visegrad Fund. The mission of the fund is to advance ideas for sustainable regional cooperation in Central Europe.
Publikacja/poradnik/podręcznik dostępny jest na licencji CC-BY 4.0 – Uznanie
autorstwa 4.0 Międzynarodowe
https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl
